Verkiezingsfolklore: ongedekte rekeningen en maffe plannetjes

Verkiezingsprogramma’s lezen, het is geen onverdeeld genoegen. Veel beloftes, weinig financiële onderbouwing. De partijen die hun programma laten doorrekenen door het CPB, volstaan vaak met een verwijzing naar die sommen. Komende woensdag komt het CPB daarmee en zien we hoe men de plannen wil gaan betalen.

Maar ook bij de partijen die hun ideeën niet bij het CPB durven in te leveren (NSC, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, FvD), is er een opvallend gebrek aan financiële onderbouwing. De programma’s zijn vooral wensenlijstjes vol toffe voorstellen die pas uitgevoerd gaan worden als de geldbomen eindelijk vrucht dragen.

Maar dat is mijn onderwerp niet nu. In plaats van speuren naar financiële onderbouwing, ging ik op zoek naar de opvallende, vreemde en soms regelrecht maffe plannetjes in de programma’s. Hier een volstrekt arbitrair overzicht van deze verkiezingsfantasietjes.

NSC van Pieter Omtzigt gaat de universiteiten dwingen om het onderwijs grotendeels in het Nederlands te geven. Engels is taboe; dat trekt buitenlandse studenten aan en die moeten weer ergens wonen. Terwijl de wetenschap alles in het Engels doet, moet het bij ons in het Nederlands. Voor de woningmarkt. Alsof je in de 15de eeuw Erasmus verbiedt in het Latijn te communiceren.

VVD haalt een gouwe ouwe van stal: elke huurder van een sociale woning moet zijn woning kunnen kopen. We zijn terug bij Stef Blok. Er zijn al te weinig sociale huurwoningen, maar de wachtlijsten kunnen nog langer. Willen we minder corporatiewoningen?

Dan de nieuwe combinatie Groenlinks-PvdA. We wisten al dat links de kloof tussen flex en vast te groot vond. En dat men bij het motto ‘Flex minder flex, vast minder vast’ het tweede deel steevast vergat. Maar nu duikt een nieuwe variant op: ‘Vast nog vaster’. Men wil ‘ontslag minder makkelijk’ maken. Het Oeso-lijstje waarop Nederland steevast bovenaan prijkt als het land met het strengste ontslagregime, moeten de opstellers van het programma hebben gemist.

Bij de PVV is alles in het (dunne) programma wel op een of andere manier bijzonder. Het voorstel ‘Financiële steun aan ouderen met een laag inkomen voor kosten dierenarts bij zieke huisdieren’ roept veel vragen op. Toch weer een nieuwe toeslag? Waarom alleen de dieren van ouderen? Tellen honden en katten van arme jongeren niet mee?

Veel over boeren en landbouw in het BBB-programma, uiteraard. Maar dan ook opeens de zin: ‘De ECB moet zijn balans versneld afbouwen.’ Hoe is dat zo pardoes het programma gekomen? En weet BBB dat we in het EU-Verdrag hebben beloofd dat regeringen van eurolanden zich nooit zullen bemoeien met het monetaire beleid van de ECB? De onafhankelijkheid van de centrale bank werd juist door Nederland (en Duitsland) zwaar bevochten.

D66 komt met een extra goedkoop ov-kaartje voor buiten de spits: het ‘klimaatticket’. Hun eigen NS-baas Wouter Koolmees wilde de spits duurder maken, omdat dan het materieel schaars is. Maar daar win je geen verkiezingen mee. Dus kiest D66 voor de onhandige weg: goedkoper als er geen schaarste is. Overigens zorgt goedkoop ov vooral voor minder fietskilometers. Elders in het programma wil de partij fietsen juist bevorderen.

Over het CDA kunnen we kort zijn: beetje hypocriet. Softdrugs blijven illegaal, maar er komt wel een ‘hasj-heffing’. Het staat er echt. Bij Partij voor de Dieren had de opsteller misschien net een trekje genomen toen die schreef: ‘Zielloze online allesverkopers worden zwaarder belast.’ Ze bedoelen Bol.com en Booking.com. Die hebben dus geen ziel. Bij ChristenUnie heeft iedereen er daar wel een van. Daarom kan men geestdriftig het kwaad van high-frequency trading op de beurs bestrijden. Flitshandel wordt verboden. Wie vertelt het Flow Traders?

De zieltjes bij de SGP moeten op koers blijven met ‘gratis relatietherapie’. Denk kent zijn achterban en wil goedkopere autoverzekeringen voor taxichauffeurs. FvD wil een Nederlandse missie naar de maan, al twijfelt de partijleider of de mens daar ooit is geweest. JA21 stelt voor dat ‘Mensen al het door werk verdiende geld op een speciale rekening kunnen storten’. Daarover is dan geen vermogensbelasting verschuldigd. Nee, hoe dat werkt snap ik ook niet echt.

Maar in elk geval: er valt wat te kiezen, mensen!

FD