Numerus fixus

Het aantal jongeren dat een technische opleiding wil volgen loopt nu zo snel op, dat een studentenstop onvermijdelijk is. Leuk is het niet, maar er moet een numerus fixus worden ingevoerd. Studenten zullen moeten loten om een plek. Het geld is op, de pot is leeg, dus er moeten harde keuzes worden gemaakt. Het is niet anders.

Eén kanttekening: die studentenstop moet natuurlijk niet bij de technische studies zelf worden ingevoerd. Nederland heeft juist een schreeuwend gebrek aan geschoold technisch personeel. We hebben nu al tienduizenden technici en ICT-ers te weinig en door de meevallende economische groei lopen die tekorten snel op. Er worden simpelweg niet genoeg jongeren opgeleid voor een technisch beroep om aan de toekomstige personeelsvraag te voldoen. Volgens onderzoekers van de Universiteit van Maastricht (pdf) zullen werkgevers tussen nu en 2022 voor 89% van de technische beroepen en 100% van de ICT-beroepen met knelpunten op de arbeidsmarkt te maken krijgen.

Het zou daarom buitengewoon dwaas zijn om juist voor deze studies een numerus fixus in te voeren. Dat de Universiteit Twente in januari aankondigde dat twaalfduizend studenten het maximum is wat men met de financiële middelen aankan, en dat bij meer studenten het kleinschalige karakter verloren dreigt te gaan, moet dan ook op een grandioos misverstand berusten. Hetzelfde geldt voor de studentenstops die nu al van kracht zijn op de technische universiteiten van Eindhoven en Delft: een tragisch misverstand, iets anders kan ik er niet van maken.

Want als er geld tekort is om voldoende technici op te leiden, dan worden er waarschijnlijk voor andere beroepen te veel jongeren opgeleid. Te veel bedrijfs- en bestuurskundigen, bijvoorbeeld. En te veel juristen. Volgens de Maastrichtse onderzoekers zijn er tot 2022 relatief weinig knelpunten te verwachten bij bedrijfseconomische, administratieve en juridische beroepen. Toch begonnen er vier jaar geleden ruim 1500 studenten aan een universitaire studie Bestuurskunde, 4100 studenten gingen Bedrijfskunde studeren en maar liefst 5300 startten in 2014 met hun eerste jaar Rechten. Ze halen vast niet allemaal de eindstreep, maar een flink aantal van hen zal de komende jaren de arbeidsmarkt opstromen.

Als er een studentenstop moet worden ingevoerd omdat er niet genoeg geld is, doe dat dan bij deze studierichtingen. En misschien meteen ook maar bij psychologie (3900 eerstejaars in 2014, ruim een verdubbeling ten opzichte van twintig jaar eerder) en communicatiewetenschappen (1400 eerstejaars, een verdriedubbeling). De studie economie? Akkoord, ook daar een studentenstop, al is het aantal eerstejaars daar al jaren aan het dalen.

Gebruik vervolgens het uitgespaarde geld om de begrotingen van de technische universiteiten te spekken. Nee, dat gaan de algemene universiteiten niet leuk vinden. Ik zal er geen traan om laten. Een studiestop voor beroepen waar een gierend tekort aan is, dat is pas om te huilen.

(FD)